آزمایشگاه بیومارکر و پروتئومیکس مرکز تحقیقات سرطان دانشگاه علوم پزشکی شیراز، در سال 1386و در راستای درک بهتر از پروتئینهایی که در سرطان نقش دارند، تاسیس گردید. پروتئومیکس، در واقع علم بررسی پروتئینها به طور همزمان در یک سلول یا بافت، در یک مقیاس بزرگ و بررسی تغییرات آن در شرایط مختلف میباشد. برخلاف ژنوم که تقریبا در همه سلولهای فرد ثابت است، پرتئوم، از سلولی به سلول دیگر بسته به شرایط محیط، متفاوت میباشد. از آنجایی که پروتئینها نقش مهمی در حیات یک جاندار ایفا میکنند، پروتئومیکس ابزاری سودمند در جهت معرفی و شناسایی پروتئین ها و بیومارکرها که مولکولهای طلایی در تشخیص، انتخاب داروی موثر، طراحی واکسن و غربالگری هستند، می باشد. معرفی داروهای جدید و واکسنهای موثر برای بیماریها و بخصوص سرطان و همچنین جلوگیری از پیشرفت بیماریها، از اهداف اصلی و امیدوارکننده مطالعات پروتئومیکس میباشد.
در دهه ی گذشته، پروتئومیکس به طور گستردهای در راستای معرفی آنتی ژن های مرتبط با تومور که در برخی موارد به عنوان ایمنوژنهای القاء کننده تولید اتوآنتی بادیهاعمل می کنند، در بیماران سرطانی، مورد استفاده قرار گرفته است. در این راستا، تکنیک ایمنوپروتئومیکس کمک بزرگی به شناسایی و معرفی آنتیژنهای مرتبط با تومور کرده است. مارکرهای جدید منتخب، که توسط پروتئومیکس با کارایی بالا کشف و معرفی می شوند، اغلب نیاز به تایید بیشتر توسط روشهای متعددی مانند الیزا، وسترن بلات و IHC دارند.
اهداف:
اهداف اصلی پروژه های آزمایشگاه پروتئومیکس و بیومارکر سرطان، شناسایی، تایید و تصدیق پروتئین های با بیان متفاوت در نمونه های گرفته شده از بیماران و همچنین شناسایی آنتی ژنهای توموری واکنش دهنده با اتوآنتی بادیهای سرم می باشد. هدف دیگر آزمایشگاه پروتئومیکس و بیومارکر سرطان، شناسایی تغییرات سلولی و مولکولی (غالبا پروتئینها)، در پاسخ به داروهای ضد سرطان در مدلهای موشی مبتلا به سرطان پستان و سرطان کلون که عمدتا در همین آزمایشگاه از طریق تزریق سل لاین در آن ها تومور ایجاد شده، می باشد. چندین مطالعه در زمینه شناسایی پروتئین ها در تومورهای خوش خیم و بدخیم غدد بزاقی، سرطان پانکراس و سرطان پستان در این آزمایشگاه انجام شده و نتایج آن چاپ گردیده است. در یک همکاری بین المللی در جهت فهرست کردن لیست همه پروتئینهای انسانی همراه با شناسایی عملکرد و برهمکنشهایی که بین پروتئینها برقرار است، در حال هماهنگی با HUPO میباشد.
این آزمایشگاه به منظور خدمات رسانی
-دانشجو و کارآموز برای انجام پروژههای پروتئومیکس و ایمونوپروتئومیکس میپذیرد.
-خدمات پروتئومیکس و ایمنو پروتیومیکس به سایر نهادهای دولتی و غیر دولتی ارایه می دهد.
-کارگاههای پروتئومیکس و ایمونوپروتئومیکس برگزار میکند.
آزمایشگاه پروتئومیکس سرطان در مرکز تحقیقات سرطان شیراز، مرکزی به منظور مطالعات در زمینه پروتئین و بیومارکر، در دانشگاه علوم پزشکی شیراز بوده و هم اکنون زیر نظر استاد عباس قادری و دکتر محمدرضا حق شناس اداره میشود.